أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
24
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
فصل سيّم : ذكر اغلبى از رسوم و عادات مملكت هندوستان ، مثل : هندوى ، و برات كردن زر از ملكى به ملك ديگر ، و « كهريال » كه به جهت تشخيص ساعات ليل و نهار مقرّر كردهاند ، و نذر دادن كوچكان به بزرگان از قسم روپيه و اشرفى ، و علّت و مبدأ آن ، و طريقهء سلام كوچكان به بزرگان ، و « داك » كه به جهت فرستادن مكاتيب به امكنهء بعيده ، مقرّر كردهاند و كيفيت رفتن به امكنهء بعيده در مسافت قليله ، و وضع نعمتخانه ، و « هركاره » كه به جهت اطلاع بر احوال مردم معيّن كردهاند ، و اقسام سوارى ، و كيفيّت تبليغ پيغام و خطاب كوچكان به بزرگان و احوال شب هلال هر ماه ، و رسوم و عادات ايشان در هنگام عروسى ، و احوال زنان بعد از فوت شوهران ، و خطاب دادن سلاطين به امراء و حكّام ، و كيفيّت حكم دادن سلاطين به حكّام در نواختن « نوبتخانه » ، و كيفيّت رفتن به حضور حكّام و آداب آن ، و « گازران » « 1 » كه به هندى « دهونى » گويند ، و كنّاسان كه به هندى حلالخور گويند ، و كثرت زنا و لواطه و شرب خمر در اين ملك ، خصوص در مرشدآباد ؛ و خصوص در اعاظم و اميرزادگان آن بلده ، و مدح نوّاب سعادت عليخان بهادر و جماعت انگريز در اين باب ، و ذكر سخن ناظم آن بلده كه از طرف خود در عذر ترك عبادات و ارتكاب معاصى به ضعيف عقلان مىگويد ، و جواب از آن به دو وجه ، و شيوع تراشيدن ريش در تمام اين ملك ، و پرورش دادن اولاد ديگران ، و به
--> ( 1 ) گازر : رختشوى ، لباسشوى .